Wanneer pijn langer aanhoudt dan de normale weefselherstelperiode, spreken we van chronische pijn. Fysiotherapie bij chronische pijn richt zich niet langer op het passief afwachten tot de klachten verdwijnen, maar op een actieve benadering waarbij uw eigen regie centraal staat. Deze methode helpt u om de cirkel van pijn en bewegingsangst te doorbreken.
De verschuiving naar een actieve benadering bij fysiotherapie bij chronische pijn
Traditioneel werd bij pijn vaak rust voorgeschreven. Inmiddels is uit wetenschappelijk onderzoek, onder meer gepubliceerd door de Cochrane Library, gebleken dat langdurige inactiviteit juist averechts werkt. Bij chronische pijn treedt er vaak “sensitisatie” op: het zenuwstelsel wordt overgevoelig, waardoor signalen uit het lichaam sterker worden geïnterpreteerd dan nodig.
Fysiotherapie bij chronische pijn is daarom gericht op het “herprogrammeren” van dit zenuwstelsel. Dit gebeurt door middel van graded activity: een gedoseerde opbouw van beweging. U begint op een niveau dat voor u haalbaar is, zonder dat de pijn direct in een onhoudbare mate toeneemt. Door systematisch de belasting te verhogen, leert uw brein dat beweging niet synoniem staat aan schade.
Pijnmanagement en het belang van educatie
Een essentieel onderdeel van het behandeltraject is pijnmanagement. Dit gaat verder dan enkel het uitvoeren van oefeningen. U moet begrijpen hoe pijn ontstaat en waarom deze blijft bestaan, zelfs als er geen acute blessure meer is. Door middel van pijneducatie leert u de mechanismen achter uw eigen klachten te herkennen.
Pijnmanagement omvat vaak de volgende drie pijlers:
- Het in kaart brengen van factoren die de pijn verergeren (bijvoorbeeld stress, slaaptekort of vermijdingsgedrag).
- Het aanleren van ademhalings- en ontspanningstechnieken om het zenuwstelsel tot rust te brengen.
- Het stellen van realistische doelen die gebaseerd zijn op uw waarden in plaats van enkel op de afwezigheid van pijn.
Wilt u meer weten over hoe u uw algehele fysieke conditie verbetert om toekomstige klachten voor te blijven? Lees dan meer in ons uitgebreide artikel over Preventieve fysiotherapie voor een gezond bewegingsapparaat.
Specifieke toepassingen: van artrose behandeling tot neurologische klachten
Niet elke vorm van pijn vereist dezelfde aanpak. Fysiotherapie bij chronische pijn moet altijd worden afgestemd op de onderliggende oorzaak. Een veelvoorkomende hulpvraag is een effectieve artrose behandeling. Bij artrose is het kraakbeen in het gewricht dunner geworden, wat leidt tot stijfheid en pijn bij het opstarten van een beweging.
In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is beweging bij artrose cruciaal. Kraakbeen krijgt namelijk voedingsstoffen door drukveranderingen in het gewricht, wat alleen gebeurt tijdens beweging. Een gespecialiseerde fysiotherapeut helpt u hierbij met:
- Spierversterkende oefeningen om de stabiliteit rondom het gewricht te vergroten.
- Het verbeteren van het looppatroon om overbelasting van het aangedane gewricht te voorkomen.
- Advies over hulpmiddelen en aanpassing van dagelijkse activiteiten.
Omgaan met pijn in het dagelijks leven
Het proces van omgaan met pijn is voor iedereen anders. Het doel van de fysiotherapeut is niet altijd om de pijn volledig te laten verdwijnen naar een nulscore. Vaak is het doel om de invloed van de pijn op uw kwaliteit van leven aanzienlijk te verminderen. Wanneer u weer activiteiten kunt oppakken die u voorheen vermeed, is er sprake van succes, ongeacht de aanwezige pijn.
Een praktische strategie bij omgaan met pijn is het bijhouden van een activiteitenlogboek. Noteer hierin wanneer de pijn piekt en welke activiteiten daaraan voorafgingen. Dit geeft u en uw therapeut inzicht in de patronen van overbelasting en onderbelasting, ook wel het “boem-of-bust” patroon genoemd, waarbij u op goede dagen te veel doet en op slechte dagen te weinig.
